Türkiye Afrika’da ne istediğini biliyor

Pan-Afrika Ligi (Umoja) Başkanı, tarihçi, aktivist ve bürokrat Dr. Amzat Boukari-Yabara, Nijer’de yaşanmış olan son gelişimleri ve Türkiye – Nijer ilişkilerini aktardı.

Türkiye’nin Afrika’da ne istediğini bildiğini söyleyen Boukari-Yabara, Nijer’de durumun oldukça gerilmiş bulunduğunu ve Fransa’dan kopma durumuyla ilk kez yüz yüze kaldıklarını anlatım etti.

Darbenin bölge için mühim bulunduğunu belirten Boukari-Yabara, “Burkina Faso ve Mali iki darbe bölgesi. Bu iki ülke de hem askeri diyet hem de hükümette siviller ile siyasal bir geçiş yaşanıyor. Nijer de aynı türden bir siyasal geçiş sürecine dahil edilmelidir. Batı Afrika’da, bilhassa Sahel Bölgesi’nde bir darbe dalgası yaşıyoruz. Bu gruplar ordu tarafınca yönetiliyor. Bunlar siyasal gruplar değil. Bunlar anayasal darbeler değil. Anayasal rejimin dışına çıkıyoruz. Bu vaziyet Fransız ve Batılıların terör tehdidi problemininin bir sonucudur. Çünkü Fransa başından beri terörle mücadelede askeri çözümü Sahel’de kullanmaya karar vermişti” diye konuştu.

Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) hakkında bir durumun bulunduğunu hatırlatan Boukari-Yabara, “Çünkü ECOWAS’ta 15 ülke var. Şu anda bunlardan dördü yaptırım altında ve siyasal darbe sebebiyle ECOWAS Ginesi’nin dışındalar. Ayrıca Nijer, Mali ve Burkina Faso da bulunuyor. Şimdi elimizde Muhammed Bazum’un tekrar iktidara gelmesi için savaş çıkarma kararı var. Bu askeri müdahale fikri geçen ay esasen tartışılmıştı ve düşünce bir sonraki grubun askeri bir çözüme kavuşması ve bizim de bir düşünce donanmasına varmamız içindi. Çünkü şu anda ECOWAS başkanlığını Nijerya Devlet Başkanı Bola Tinubu devraldı fakat bunun yanı sıra Nijerya’nın başkanlığını da üstlendi” dedi.

Bola Tinubu’nun, Bazum’u kurtarmak için askeri müdahale çağrısında bulunmaya karar verdiğini hatırlatan Boukari-Yabara, Afrika Birliği ve ECOWAS içinde bir çatışma bulunduğunu aktardı.

“TÜRKİYE’NİN BÖLGEDE ÇOK ETKİLİ OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUM”

Türkiye’nin Sahel’de iyi bir tanıtım yaptığını vurgulayan Boukari-Yabara, şunları aktardı:

“Birkaç sene ilkin Niamey’de bir konuşma yaptığımı hatırlıyorum. Nijer’deki Türkiye Büyükelçisi de oradaydı. Seyirciler arasındaydı ve ana konuklardan biriydi. Sanırım kendisi bu konferansta hazır bulunan tek yabancı büyükelçiydi. Dolayısıyla Türkiye’nin bölgede oldukça etkili bulunduğunu düşünüyorum. Nijerli öğrencilerin de İstanbul’da, Ankara’da ve Muğla’da Türkiye üniversitelerinde eğitim gördüklerini biliyoruz. Türkiye ile Nijer arasında, Batı Afrika ülkelerinin çoğunda ekonomik olarak, siyasal olarak, diplomatik olarak yükselişte olan bir iş birliğimiz var. Türkiye Nijer’de bulunmaktadır. Kazan-kazan, konsorsiyum ihtimalinin bulunduğunu düşünüyorum. Kazan-kazan ilişkisi Türkiye’nin Afrika politikasıyla harbiden oldukça iyi anlatılıyor. Bu arada Afrika’nın da yeni jeopolitiğin merkezini iyi mi anlaması gerektiği konusu ile alakalı eleştirel olmamız gerekiyor. Gençliği ve beyni için Afrika’nın tabii kaynaklarını, pazarlarını, pazarlarını arayan çoğu yabancı gücün Afrika çıkarlarının yeni bir halde tekrar yapılandırılması gibi. Bu, Nijer ve öteki Batı Afrika ülkelerinin Türkiye’den ne beklediğiniz konusu ile alakalı Türkiye ile net bir siyasal ilişki geliştirmek gerekiyor. Türkiye Afrika’da ne istediğini biliyor. Ancak Türkiye’den ne istediğinizi ve Türkiye’den ne istemediğinizi net bir halde söylemek gerekirse, hepsi bu ilişkileri güçlendirmek istiyor. Bu ilişkiler bunun yanı sıra sivil cemiyet de ilgilendiriyor olmalıdır. Afrikalı öğrencilerle Türk öğrenciler içinde değişiklik olmalı. Bunun, Nijer ya da öteki Afrika ülkeleri ile Türkiye ya da Afrika dışındaki rastgele bir ülke içinde eşit ilişki olması icap ettiğini düşünüyorum. Bu vaziyet eski Fransız emparyalist gücünün reddedilmesiyle ortaya çıkmıştır. Afrika’nın, Türkiye dahil dünyanın geri kalanıyla ilişkilerinde yeni bir zemin oluşmasına yol açması gerekiyor.”