“İstanbul Ticaret Odası, ticaretin çok renkli, çok kimlikli merkezidir”

İstanbul Ticaret Odası (İTO) 141 senelik tarihinde başkan olan 29 ismin İstanbul ekonomisine sundukları katkıları içeren “İstanbul’da Ticaretin Başkanları” kitabını ve belgeselini yayınladı. Dersaadet Ticaret Odası’nın kurucusu Azaryan Efendi ile başlayan ve mevcut başkan Şekib Avdagiç’e kadar süregelen bütün başkanları irdeleyen kitap, başkanların yanı sıra vazife yaptıkları zamanları de mercek dibine alıyor. Yazarlığını ve proje yönetmenliğini Mustafa Nadir Önay’ın üstlendiği kitapta bulunan bilgiye göre Azaryan Efendi, 15 yılla en uzun süre görevde kalan İTO başkanı oldu. 29 başkanın 5’i Osmanlı İmparatorluğu döneminde vazife yaptı. 24 başkan ise Cumhuriyet döneminde İstanbul Ticaret Odası’na başkanlık etti.

Kitabın tanıtımı için İTO’nun Eminönü’ndeki merkez binasında yapılan toplantıda, 700 binden fazla şirketin üye olduğu, İstanbul iş dünyasının en büyük meslek örgütü İTO’da 1995 yılından bu yana başkanlık görevinde bulunan Şekib Avdagiç, Öztürk Oran, Murat Yalçıntaş ve Mehmet Yıldırım bir araya geldi.

“Başkanlarımız, geniş bir coğrafyanın kalkınması için üstün çaba göstermişlerdir”

İTO Yönetim Kurulu Başkanı Şekib Avdagiç, görüşmede yapmış olduğu konuşmada, Türkiye’nin iktisat ve ticarette reel anlamda Avrupa ile benzer yapılar kurmasının temellerinin Dersaadet Ticaret Odası, yani İstanbul Ticaret Odası ile atıldığını dile getirerek, “İstanbul Ticaret Odası’nın ülkemizin kalkınma hamlesine hususi sektörü dahil etmek, yerli ve ulusal üretim meydana getirecek bir müteşebbis kitle kurmak için kuruldu. Günümüzde Türk hususi sektöründen bahsedebiliyorsak, bunda Odamızın ve başkanlarımızın izlediği politikanın büyük oranı vardır. Odamız ve başkanlarımız, geniş bir coğrafyanın ihyası ve kalkınması için üstün çaba göstermişlerdir. O yüzden Basra’dan Selanik’e, Beyrut’tan Ohri’ye kadar ve özellikle Anadolu’nun her ili ve her mühim ilçesinde ticarete muasır bir kimlik kazandıracak Odaların kurulmasında İTO başkanlarının katkısı vardır. Onlar vasıtası ile üretim ve ticaret, ülkemizin ‘çağını yakalayacağı bir vasıtaya’ dönüşmüştür” şeklinde konuştu.

“İTO, ticaretin oldukça renkli, oldukça kimlikli merkezidir”

İTO’nun coğrafyanın bütün mensuplarının temsil edilmiş olduğu bir Oda bulunduğunu belirten Avdagiç, “İlk başkanımız Osmanlı işadamı Azaryan Efendi’den Basmacızâde Ferit Bey’e, Mehmet Abud Bey’den 1920’lerin kuvvetli adı Mustafa Şükrü Bey’e kadar bu bu şekilde oldu. Aynı şekilde 1930’ların başkanı Recep Bey’den Nuri Kozikoğlu’na, Mithat Nemli’den Sait İbrahim Esi’ye, Yalım Erez’den Atalay Şahinoğlu ve Mehmet Yıldırım’a ve bugün aramızda bulunan kıymetli başkanımız Prof. Dr. Murat Yalçıntaş’tan merhum İbrahim Çağlar’a ve Öztürk Oran’a kadar bütün başkanlarımız müstesna hizmetlere imza attılar” dedi.

İTO’nun ticaretin oldukça renkli, oldukça kimlikli merkezi bulunduğunu belirten Avdagiç, “İTO, 141 yılda bu ülkeyi kendi vatanı, bu devleti kendi devleti ve hâmisi bilen her insana kucak açtı. Bu yüzden de küresel bir bakış açısına sahiptir. Bu toprakların ve İstanbul’un ticari ve üretim birikimine haiz çıktı. Dolayısıyla biz bu coğrafyanın bütün mensuplarının temsil edilmiş olduğu bir Oda olduk. Başkanlarımızı kısacası şu şekilde anlatım edebiliriz: Üyelerimizi ve ülkemizi ilkin 19. yüzyılın endüstri devrimine, sonrasında 20. yüzyılın feza çağına ve nihayet 21. yüzyılın dijital devrimine hazırladılar. Ama hepsinden önemlisi; İTO başkanlarımız vasıtası ile biz, çağı soruşturma çabasında olan bir ülkenin tecim odası olmaktan çıkıp çağın önüne sıçrama meydana getirecek seviyeye ulaşan bir ülkenin odası olduk” dedi.

İstanbul Ticaret Odası’nın 141 yıldır, kendiliğinden, jenerasyondan nesile geçen iş yapma geleneklerini İTO başkanlarının temsil ettiğini kaydeden Avdagiç, “Kıymet bilme, vefa gösterme erdemini onlarda gördük. Kökenimiz ne olursa olsun, hangi siyasi görüşe haiz olursak olalım; Oda mensubu olarak yan yana durmayı, bir ailenin bireyleri gibi aynı hedefe bakmayı da onlardan öğrendik. Onlar sayesinde; İstanbul Ticaret Odası, bizi birleştiren Oda oldu. İstanbul Ticaret Odası, iş dünyasını birleştiren Oda oldu. İstanbul Ticaret Odası, ülkemizle dünyayı birleştiren Oda oldu” diyerek laflarını tamamladı.

“İTO, Türk tecim aklının tekamül etmiş olduğu mekan”

Toplantıda laf alan İTO’nun eski başkanlarından Murat Yalçıntaş, “141 senelik İTO’yu çıkartırsanız, Türk iktisat tarihinden geriye oldukça azca şey, hatta hiç bir şey kalmaz” dedi. Yalçıntaş, İTO’nun Türk tecim aklının tekamül etmiş olduğu mekan bulunduğunu kaydederek, “Odamız 1882’den beri de ülkemizin ekonomik ve ticari politikaların hususi sektör-kamu eliyle belirlendiği yerdir” dedi. Şekib Avdagiç’in İTO’da görülmemiş bir neden bulunduğunu belirten Yalçıntaş, “Şekib Bey, tabir yerindeyse ‘ticaretin sessiz devrimini’ gerçekleştirmektir. Bana göre de ‘ticaret’in son başkanı, ‘ticaretin dijital alfabesini’ yol dostlarıyla beraber yazıyor” ifadelerini kullandı.

İTO’da 1995-2005 yılları aralığında başkanlık yapan Mehmet Yıldırım ise gösterilen kitapla İTO’nun mühim bir ahde vefa örneği gösterdiğini söyledi. Yıldırım, “O devri tanıtan mühim bir kitap. Çünkü 140 senelik tarih. Bu tarih içinde savaşlar da var. Büyük kayıplar oldu, büyük dönemler yaşadık. Osmanlı da yaşadı. Hepsinden önemlisi Cumhuriyet. Bir devri kapadık, bir devri açtık. İTO’nun üyelerine öncülük ettik, hepsinden önemlisi üyelerinin ticari aktivitelerine destek olmaya çalıştık.

“Odayı yönetirken İstanbullunun bizlere emaneti yaklaşımıyla hareket ettik”

İTO’nun eski başkanlarından Öztürk Oran da konuşmasında kitabın hazırlanmasında alın teri dökenlere teşekkür ederek, makamların gelip geçici olduğunu, aslolan olanın eserler bulunduğunu söyledi. Oran, “Önemli olan bulunduğunuz dönemde yaptıklarınızdır. Benim 6 aylık gibi kısa bir başkanlık dönemim vardı fakat oldukça bereketli geçti, mühim hizmetlere aracı olduk. Odayı yönetirken İstanbullunun bizlere emaneti yaklaşımıyla hareket ettik” ifadelerini kullandı.

“Yaşayan başkan ve başkan yakınları da katkı verdi”

Kitabın yazarı ve proje yönetmeni Mustafa Nadir Önay ise arşive haiz olan kurumların büyük kurumlar bulunduğunu anlatım ederek, “İTO da köklü bir arşive haiz köklü bir kurumdur. İstanbul’da Ticaretin Başkanları çalışması da arşive dayalı fakat yeni bilgilerle zenginleştirilen, kurum tarihine katkılar sunan bir çalışmadır. Bu çabalama ile İTO’ya hizmet etmiş, başkanlık yapmış 29 şahsın yaşam hikayelerini, ticari faaliyetlerini ve dönemlerinde İTO için yaptıklarını öğreniyoruz. İstanbul’un Türkiye ekonomisindeki yeri dikkate alındığında bu bilgilerin bunun yanı sıra Türkiye ekonomisi için de mühim olduğu ayrım edildi. Yazılı ve sözlü kaynaklarla beraber yaşayan başkan ve başkan yakınlarının da katkı verdiği kitap ve belgesel filmin, araştırmacılara ve ilgililere faydalı olmasını umuyoruz” ifadesini kullandı.