Van’ın nüfusu işsizlik nedeniyle gün geçtikçe eriyor

VAN – Van, 2020 yılına kadar nüfus artışıyla en mühim bir kent olarak biliniyordu. Ancak son üç yılda yaşanmış olan ekonomik değişiklikler, şehirdeki nüfusun düşmesine neden oldu. Bir zamanlar Hakkari, Şırnak, Ağrı, Bitlis, Siirt ve Muş gibi komşu illerden göç alarak nüfusunu artıran Van, şimdi İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya gibi büyük şehirlere göç veriyor. Mevcutta 1.128.749 nüfusa haiz olan Van’da, nüfus kaybının en büyük nedeni olarak işsizlik ön plana çıkıyor ve bu durumun maksimum genç adam nüfusu göçe zorladığı görülüyor.

Öte yandan, ziraat sektörünün kuraklık ve artan maliyetler sebebiyle zor günler geçirmesi, Van’ın ekonomik dengesini daha da sarsıyor. Tarım, bölge ekonomisinin temel taşı olarak kabul edilirken, bu sektörde yaşanmış olan sıkıntılar da göçün temel nedenlerinden biri haline geldi. Kırsalda yaşayan insanlar, daha iyi bir hayat umuduyla şehirlerde iş arayışına yöneldi.

İstihdam uzmanı Sinan Ok, Van’ın temel geçim kaynağının ziraat ve hayvancılığa dayalı bulunduğunu yalnız artan maliyetler ve kuraklığın etkisiyle tarımla uğraşan kesimin ilkin kırsaldan şehre, sonrasında İstanbul, Ankara, İzmir ve Antalya gibi metropollere göç etmek zorunda kaldığını belirtti. Göç için önleyici tedbirlerin alınmasında ve yeni tutumsal işletmelerin hazırlanmasında mahalli yönetimlerin mühim bulunduğunu söyleyen Ok, “Fakat Van 2016 yılından beridir kayyım gaspı altında olan bir şehir. Kayyım ise Van’ın tutumsal yapıda kalkınabileceği iş ve işleyişin içinde değil. Van’ın şu anda ana geçim deposu yoğunlukla turizme dayalı. Onun dışında Van’ın kendi geçimini sağlayabileceği bir tutumsal bir yapı yok” dedi.

‘SON ZAMANLARDA YURT DIŞINA GÖÇ ETMEYE BİR YÖNELME VAR’

Doğru bir tanıtımın, kentin marka kıymetini arttırdığını ve marka kıymeti artan kentlerde yaşamsal kalitenin de arttığını ve bu durumun göçü önleyebilecek etkenlerden biri bulunduğunu anlatım eden Ok, Van’ın tanıtımının göç ve mültecilik üstünden kurgulanmasının kente zarar verdiğini belirtti. Van’ın en mühim geçim kaynaklarından biri haline gelen İranlı turistlere yönelik ise ayrımcılık ve ötekileştirilme yapıldığını, giyim-kuşam ve hayat seçimi üstünden birtakım kişilerce hedef alındığını söyleyen Ok, “Yani Van’da müspet olabilecek bütün faktörler engellenirken, negatif olabilecek bütün faktörler de dizgesel bir siyaset olarak uygulanmaktadır. Bu da geçim ve hayat koşullarını zorlaştırıyor. Gençler için rastgele bir toplumsal hayat alanı bile oluşturulmuyor. Bu sebeple insanoğlu ilkin kırsaldan merkeze, merkezden de değişik şehirlere göç ediyor. Özellikle de son zaman yurt dışına göç etmeye doğru bir yönelme var. Özellikle Kanada, Meksika ve Amerika’ya on binlerce kişinin gitmeye çalıştığına dair rapor eder kamuoyuna yansıyor” diye konuştu.

İstihdam uzmanı Sinan Ok

‘GİDEN NÜFUSUN ÇOĞUNUN NİTELİKLİ İNSANLARDAN OLUŞTUĞUNU BİLİYORUZ’

Van’da sıklıkla genç adam bireylerin, yeni bir hayat umuduyla göçe yöneldiğini belirten Ok, “Daha ilkin de göç laf konuydu. Fakat, bu kalıcı olarak gitmek şeklinde değildi. Ancak son yıllarda ülkeyi terk etmek ya da kalıcı olarak diğer bir şehre gitmek durumu mevzubahis oldu. Binlerce üniversite mezunu genç iş bulamıyor. Çalışanlar ise her geçen gün yoksullaşıyor. Diğer taraftan, yurt dışına gidenlerin de etkin olduğu hikayeleri hızla yayılıyor. Bu da tabi gitmeyi düşünenleri etkiliyor. Giden nüfusun çoğunun kalifiye insanlardan oluştuğunu biliyoruz. Bazı insanoğlu gidebilmek için varını yoğunu elinden çıkarıyor” dedi.

‘HERHANGİ BİR İŞÇİNİN BİLE SENDİKALI OLMADIĞI BİR ORGANİZE SANAYİ SİTESİNDEN SÖZ EDİYORUZ’

Van ve bölge illerinde son dönemlerde davet merkezi ve tekstil atölyeleri gibi kitlesel işgücünün olduğu iş yerlerinin yoğunlaştığını ve bu firmaların bölge insanını ucuz iş gücü olarak gördüğünü anlatım eden Ok, “Van Organize Sanayi Bölgesi’nde ise yoğun bir halde sığınmacı işçi laf konusu. Yapılan işler de oldukça kalifiye işler değil. İşçi açısından bakacak olursak; sigortasızlık, güvencesizlik, çabalama saatlerinin belirsizliği, hafta sonu tatillerinin yokluğu ve senelik izin uygulamasının olmayışı laf konusu. Herhangi bir işçinin bile sendikalı olmadığı bir organize endüstri sitesinden laf ediyoruz. Bir başıboşluk var. Bir kontrol yok. Sorumlu kuruluşların alanda bir kontrol yaptığını anlatım edemeyiz. Bunu Van’daki sigortalı çalışan sayısı ile de teyit edebiliriz. Çalışanların 10’da 1’i sigortalı maalesef. Dolayısıyla bu şekilde bir yaşam, göç edilmesinin sebebini izah ediyor” ifadelerini kullandı.