Prof. Dr. İlber Ortaylı, camiye çevrildikten sonra ziyaretçi sayısı artan Ayasofya için uyardı: Bu kadarını taşıyacak güçte değil!

Prof. Dr. İlber Ortaylı, camiye çevrildikten sonrasında ziyaretçi sayısı artan Ayasofya için birtakım uyarılarda bulundu. “Yoğun ziyaretçi vaziyeti kabul edilemez” diyen Ortaylı, “Ayasofya her insanın elini kolu sallayarak geçeceği bir yol değildir. Zira altındaki dehlizler, atık ve rutubet sularını taşıyacak suyolları, havalandırma sistemi bu kadar ziyaretçiyi taşıyacak güçte değil” dedi.

“Ayasofya, Müzeler Genel Müdürlüğü için bir gelir kaynağı olamaz” diyerek sitem eden Prof. Ortaylı, “Ziyaretçi sayısına acele müdahale gerekir” çağrısında bulundu. Ortaylı, “Ayasofya’da gündelik yaşamın içerisinde tuvaletler ve musluklar kurulamaz. Büyük sebiller gibi su dağıtan bölgeler kurulamaz” diye yazdı.

Ayasofya’nın beşeriyetin hâlâ ayakta olan, kullanılan ve özgün yapısıyla korunan en eski tapınak olduğuna dikkati çeken Otaylı, kısacası şunları kaydetti:

“Hâlihazırda minarelerin restorasyonu laf konusu; bu doğrudur. İhmalden kaynaklı meydana gelebilecek rastgele bir çöküntü ve yıkılma esere de zarar verir. Bu yüzden taş taş tekrar inşa edilecek. Yoğun ziyaretçi vaziyeti ise kabul edilemez. Zira camiye çevrildikten sonrasında buraya gelen şahıs sayısının senelik üç milyon olduğu söyleniyor. Bu rakama turistler dahil değil.

“Şurası bir reel Ayasofya her insanın elini kolu sallayarak geçeceği bir yol değildir. Zira altındaki dehlizler, atık ve rutubet sularını taşıyacak suyolları, havalandırma sistemi bu kadar ziyaretçiyi taşıyacak güçte değil.

“Ayasofya, Müzeler Genel Müdürlüğü için bir gelir kaynağı olamaz. Restorasyonu da Vakıflar’ın bütçesini aşacak kadar yüksek bir tutar ister. Ziyaretçi sayısına acele müdahale gerekir. Hatta giriş ve görüşleri zaruri olan sanat tarihçisi, tarihçi, kazıbilimci gibi bilim insanları, büyük dinler dünyasının temsilcileri, Müslüman dünyanın din adamları, devlet adamları ve memurların oluşturduğu senelik 20-30 bin benlik bir kitle bile buranın ziyareti için kalabalık olabilir. 

“Ayasofya’da gündelik yaşamın içerisinde tuvaletler ve musluklar kurulamaz. Büyük sebiller gibi su dağıtan bölgeler kurulamaz. Klasik Osmanlı sebili ile bugünkü tuvaletlerin tükettiği ve sızdırdığı su aynı değildir. İnsanlık 1500 yıldır Ayasofya’ya kısa bir müddet için uğruyor. Def-i hacet için Ayasofya’nın tuvaletlerini kullanmanın akıl kârı yanı yoktur. Her giren sebil ve tuvaletleri kullansa bu binanın altındaki kanalizasyon sistemi bunu iyi mi taşıyacak? Düşünülmesi lazım.”

Ortaylı yazısına ayrıca, “Aya İrini’de artık konser verilmemelidir, hatta seminer ve konuşma yapılması da beklenemez. Aslında Aya İrini’nin çoktan tam restorasyonla kapatılması gerekirdi” notunu düştü.

Yazının tamamını okumak için .