Antik Kent’in ışıltılı mirası: Ankara Roma Hamamı

ÖZEL HABER: ŞİLAN EYLÜL KANDEMİR

Ankara Roma Hamamı, Ulus Çankırı Caddesi üzerinde, 2,5 m yüksekliğinde bir platonun üzerinde bulunur. 1938 ve 1940-1943 yıllarında meydana getirilen kazılarda Frig, Roma ve Bizans dönemlerine ait katlar ortaya çıkarılmıştır. Hamamın iki kısmı bulunmaktadır: Palaestra ve kapalı hamam. Hamamın Caracalla döneminde inşa edildiği, bulunan sikkelere dayanarak belirlenmiştir. Ayrıca Palaestra’nın kuzeydoğusundaki Sütunlu Cadde üzerinde meydana getirilen kazı çalışmalarında dükkânlar ve İmparator heykeli gibi mühim buluntular keşfedilmiştir.

SAĞLIK TANRISI ASKLEPİOS ADINA İNŞA EDİLMİŞTİR

Roma Hamamı, Ankara’nın Altındağ ilçesinde yer alır ve Roma İmparatoru Caracalla tarafınca Sağlık Tanrısı Asklepios adına inşa edilmiştir. Boyutları 80 x 130 m olan hamam, taş ve tuğladan yapılmıştır. Ulus Çankırı Caddesi süresince yükselen bir yayla üzerinde yer edinen Ankara Roma Hamamı, tarihi ve imparatorluk çağlarının izlerini taşıyan bir anıt eserdir. Caddeye bakan yüzünde, taş işçiliğiyle süslenmiş büyük bir giriş bulunur. Bu giriş, çarpıcı bir sütunlu revakla çevrelenen geniş bir alana açılarak Palaestra ismi verilen gövde eğitimi sahasına yol verir. Palaestra‘nın derhal sağındaki sütunlu yol, mükemmel bir bakışım ile dört köşeli ve yuvarlak sütunlarla süslenir. Bu sütunların üzerinde dönemin izleri taşıyan yazıtlar yer alır, bu yazıtlar geçmişin öyküsünü anlatır.

ANKARA ROMA HAMAMI GEÇMİŞİN KATMANLARINI YANSITIYOR

Hamamın kendisi, çarpıcı boyutları ve taşın dayanıklılığı ile dikkat çeker. Taş ve tuğlaların ustaca birleştiği bu yapı, Roma İmparatoru Caracalla döneminin görkemini yansıtır. Hamamın içerisine adım attığınızda, geçmişin katmanlarını taşıyan zeminde yürürsünüz. Frig, Roma ve Bizans dönemlerine ait katlar, duvarlardaki dokular ve kalıntılar vasıtasıyla kendini gösterir. Hamamın ana bölümleri içinde Palaestra, bedeninizi ve ruhunuzu yenileyen bir alan olarak uzanır. Kapalı hamam ise rahatlatıcı sıcaklıkta bir atmosfer sunar.

ANTİK MISIR DÖNEMİNE AİT FAYANS MUSKA ESERİ ORTAYA ÇIKIYOR

2009 yılındaki sit alanı kazılarında çoğu mühim eser bulunan Ankara Roma Hamamı’nda en ilgi cazibeli olan eser, Antik Mısır’a ait, Geç Hanedanlık Dönemi’ne tarihlenen bir fayans muskadır. Bu muskanın ön yüzünde II. Ramses‘in isimleri yazarken, arkasında güneş kursu ve devekuşu tüyleri motifleri bulunur. Aynı zamanda sit alanında, İç Anadolu’da benzerine rastlanmayan bir Attis Heykelciği de keşfedilmiştir. Bu bronz heykelciğin Attis tasviri olabildiğince özgündür. Son olarak, MS 8. yüzyılda tahrip edilen bir çöplükte bulunan “Çarmıha Gerilmiş İsa Heykelciği” Erken Bizans Dönemi’ne aittir. İsa’nın tasviri, yana açılmış kolları ve yuvarlak bir çelenkle başıyla öne çıkar.

Ankara Roma Hamamı’nın her detayında, geçmişin ihtişamını ve bu anıtın tarihini idrak etmek için ipuçları bulunur. Bu yapı, taşın ve sanatın tarihi aşan güzelliğini taşırken, ziyaretçilerini antik Roma döneminin atmosferine çağrı eder.