“Girişimciler için çok zor bir dönem”

DO Venture Partners Kurucu Ortağı Duygu Öktem Clark katılmış olduğu Bloomberg HT yayınında girişimciler için zor bir devre bulunduğunu vurguladı.

Globalde girişimciler için oldukça kargaşa ve bunalımlı bir dönemden geçildiğini söyleyen Clark “Bu devre Kovid ile başladı. 2020 senesinde ben de dahil olmak suretiyle yatırımcılar olarak oldukça fazla yatırım yapmadık; zira önümüzü göremedik. O dönemde girişimciler de oldukça zorlandılar; ama daha sonrasında yeniden yatırım yapılmaya başlandı. Bu sefer ise bu yatırılmayan yatırımlar 2021’de sisteme enjekte edildi ve 2021’de oldukça yüksek değerlemelerle girişimciler oldukça basit para buldular. Yani 2021’de o ‘çok basit para’ dediğimiz devri yaşadık. Daha ürünü bile olmayan girişimciler 30-40 milyon dolar değerlemeyle yatırım aldılar. Bu sefer o balon şişti” diye konuştu.

Bu bolca para zamanın ise geçen yıl Mart ayında FED’in faizleri artırmasıyla birlikte sona erdiğini anlatım eden Clark “Tabi her ürem artırımı, hem girişimciler hem de yatırım fonları için kapitale ve paraya erişimi oldukça zorlaştırıyor. Dolayısıyla şu anda da hepimiz nefesini tutmuş durumda kimse yatırım yapmıyor. Eylül ayında FED faizleri artırmadı ama faizlerin yüksek kalacağının sinyalini verdi bundan dolayı hepimiz hala huzurlu bir soluk alamadı. Sonuçta şu anda girişimciler için oldukça zor bir dönem. Hem yatırım süreleri oldukça uzadı hem kimse yatırım yapmak istemiyor” dedi.

“Yatırım almak istiyorsan değerlemeden feragat etmen gerekiyor”

Clark “Amerika’nın resesyon beklentileri 2024’e ertelendi ve bu sefer hepimiz kendini 2024’e hazırlıyor yani önümüzü göremiyoruz. Amerika’da olan biten yalnızca Amerika’da kalmıyor tüm dünyayı etkiliyor. Amerika’daki ürem oranları Türkiye’yi etkiliyor. Dolar ile birtakım araçları elde eden girişimcilerin maliyetleri oldukça arttı. Şu anda girişimcilerin bu türbülanslı devri atlatabilmeleri için birkaç yol var. Bir tanesi yeniden yatırım arayışına gidebilirler, ama bu sefer yüzde 30-50 arası düşük değerlemeleri kabul etmeleri gerekecek. Bu yalnızca Türkiye’ye hususi bir vaziyet değil, dünyada da bu böyle. Şu anda yatırım almak istiyorsan değerlemeden feragat etmen gerekiyor ya da bekleyecek ve kârlılığını artırmaya odaklanacak” ifadelerini kullandı.

Clark “Bence bir sonraki Unicorn’lar oldukça etkin olan Startup’larda çalışan arkadaşların kurduğu firmalar olacak. Bu birazcık usta çırak ilişkisi, orada görüp sonrasında gidip kendin kuruyorsun. Bizde şu şekilde bir kanaat oluyor ilkin Türkiye’de bir başlayayım sonrasında öteki pazarlara bakarım sonrasında Dünyaya açılırım gibi bir kanaat oluyor. Bu oldukça yanlış bir düşünce. İlk günden gösterimi global olarak oluşturmak gerekiyor. Bugün bir Türk girişimcisinin rakibi yalnızca Türkler değil, Hindistan’daki ya da Çin’deki ya da Silikon Vadisindeki bir startup da onun rakibi. Bu rekabete karşı ilk günden vizyonunuzu globalde oturtmanız ve altını doldurmanız gerekiyor.

“Amerika’da büyük firmalar halka arzdan sonrasında çalışanlarına pay verdiler”

TÜBİTAK Desteklerine de değinen Clark “Bugün Türkiye’de TÜBİTAK’ın verdiği destekleri ne Avrupa’da ne de Amerika’da Silicon Vadisinde bulmak olası değil. Tabi herşeyin daha iyisi yapılabilir. Benim görüşüm bu yardımcı programlarının tesir çözümleme kısmında birazcık daha kafa yormamız gerekiyor. Yani bu kadar değişik uygulamalar var ama hangisinin çıktısı ekonomik bir katma değere dönüşmüş hangisi faydalı o korrelasyonların bulunup programların iyileştirmeye gitmesi gerekiyor. Türkiye’de şu anda 450’ye yakın melek yatırımcı var, Amerika’da bu rakam 450 bin. Amerika’da büyük firmalar halka arzdan sonrasında çalışanlarına pay verdiler ve hepsi milyoner oldu ama sonrasında bu çalışanlar melek yatırımcı olup bu paraları ekosisteme geri verdiler. Türkiye’de de bu şekilde bir sistemin altyapısının kurulması lazım” diye konuştu.