Dünyaca ünlü giyim mağazası Zara ödemelerini geciktiriyor

Türkiye’nin önde gelen tekstil markalarından Zara’nın bir yıldır hazır siparişlerini teslim almakta sorun yaşadığı, müstahsil firmalardan yardımcı istek etmiş olduğu ortaya çıktı.

Dünyanın büyük moda perakendecilerinden Inditex’in önde gelen markalarından Zara’nın, bu yıl, kuruluşundan bu yana en büyük kâr oranlarına ulaşmasına karşın ödemeleri geciktirmesinin üreticileri zor durumda bıraktığı belirtiliyor.

Ekonomim yazarı Didem Eryar Ünlü “Zara’nın hazır olan siparişleri üreticilerinin depolarında bekletiliyor” başlıklı yazısında, Zara ve Zara Home olarak 2 binden fazla mağazaya haiz olan şirketin tutumunun sektördeki yansımalarını şu şekilde aktardı:

“Zara ve Zara Home 2 bin üstünde mağazaya sahip. Zara’nın üretiminin yüzde 97’si İspanya, Portekiz, Türkiye, Fas, Hindistan, Pakistan, Vietnam, Kamboçya, Bangladeş, Çin, Brezilya ve Arjantin’de etkinlik yayınlayan 12 tedarikçi topluluğu tarafınca gerçekleştiriliyor. Zara, senenin ilk 6 ayında Zara Home ile beraber 12.36 milyar Euro ciroya ulaşarak, öbek satışlarının yüzde 73.3’ünü oluşturdu.

TEDARİKÇİLER ZOR DURUMDA

31 Temmuz 2022 senesinde Arjantin ve Türkiye’yi, h’iperenflasyonist ekonomiler’ olarak tanımlayan Zara, 2022 yılından bu yana Türkiye’de yükselen maliyetlerden kaynaklı siparişlerini keskin bir halde azalttı. Sektörden birtakım kaynaklardan aldığımız bilgilere göre, firma aşağı yukarı 1 yıldır satın alma süreçlerinde de ahlaki bir davranış sergilemiyor.

Türkiye’de mühim bir ‘oyun değiştirici’ konumunda olduğu için, tedarikçilerin büyük bir kısmı bu programa reaksiyon vermekten çekinerek, şartları kabul etmek zorunda kalıyor. Fakat bu vaziyet iplikten, boyamaya, dokumadan, konfeksiyona, aksesuardan, ambalaja ve lojistiğe kadar sektörün bütün aktörleri açısından büyük kayıplara yol açıyor.

‘BİZE DESTEK OLUN’ TALEBİ

Normal tatbik şöyle: Zara siparişini verdikten sonra; kumaşın hazırlanması, üretim süreci, denetim süreci aşağı yukarı 8 haftayı buluyor. Ürünün teslimi ve kabulünden aşağı yukarı 15 gün sonra, Zara 90 gün içerisinde ödemeyi gerçekleştiriyor. Bugün yaşanmış olan ise, tamamiyle sistem dışı bir uygulama. Sektör kaynaklarından aldığımız bilgilere göre, Zara yükleme zamanı gelen ürünleri bekletiyor ve tedarikçilerinden kendi depolarında tutmalarını istek ediyor. Bu uygulaması için ise: Depomda yer yok; satışlar düştü, bizlere yardımcı olun, yardımcı olun” talebinde bulunuyor.

Oysa rakamlar, Zara’nın bu yıl kurulduğu günden bu yana en büyük kar oranlarına ulaştığını, rakipleri ile arasındaki farkı kapanamaz şekilde açtığını ortaya koyar nitelikte.

ZARA’NIN SİPARİŞİ ‘SENET’ GİBİYDİ

Sektör temsilcileri, “Zara’nın siparişi bir senet gibiydi. Siparişler zamanında yüklenir üreticilerde bekletilmezdi. Bugün ise birtakım siparişlerde Zara tek taraflı olarak bu tarihleri ucu aleni bir halde öteliyor. Depolama, mamüllerin sigortası gibi ek maliyetler yaşıyoruz. Nakit akışı duruyor, bu da finansal programımızı negatif bir halde etkiliyor. Ayrıca, siparişleri biz geciktirsek ceza ödüyoruz” diyorlar.

Durumu birazcık daha katlanılabilir hale getirmek amacıyla, “teslimat süresini uzattığın kadar, ödeme süresini kısalt ” demişler, fakat yanıt bile alamamışlar.

AMAÇ NET: OPTİMİZASYON

Peki niçin bunu yapıyor diye sorduğumuzda ise, sektör temsilcilerinin cevapları net: Optimizasyon. ‘Zara, tedarikçilerini zor durumda bıraksa da, kendi mağaza satış hızını optimumda tutmayı, ürünlerinin kendi depolarında bekleme süresini azaltmayı amaçlıyor’ diyorlar.”