Ergin Keleş: Başarılı bir başarısızlık hikayesi

Ali Eroğul

Doyurucu bir otobiyografiden, yaşantı ve kanıyı ince bir işçilikle birleştirmesini bekleriz. Bizden ömrün canlılığını esirgeyen, ders notu donukluğundaki metinler ile anıların gevezeliğine kendisini kaptırdığı için niyete bir türlü yer açamayan biyografilerde daima bir şeyler eksiktir. Zira reel yaşam ikisinin toplamıdır.

Yeterli otobiyografilerin diğeri bir özelliği, muvaffakiyetlerin yanısıra başarısızlıkları da içermesidir. Meğer bugünün şov toplumu, başarısızlıklardan fazla muvaffakiyete odaklanmamızı istek ediyor. Gerçekten kendi alanlarındaki şöhret piramidinde tepeye çıkanlar, bu süreçte yorulup dinlenmelerini, basamaklarda tökezlemelerini, kimi zaman yuvarlanıp aşağıya düşmelerini değil, koşar adım en zirveye iyi mi tırmandıklarını anlatma kaygısında oluyorlar. Okurlarına verdikleri nasihat şu: Benim adımlarımı takip ederseniz, siz de başarırsınız. Haydi bakalım yola koyulun!

Spor dünyasının en tanınmış oyunu futbolun baş oyuncuları olan futbolcuların yaşam hikayeleri de bu kategori içerisinde. Ekseriyetle gölge müellifler tarafınca yazılmış otobiyografilerinde, meslek basamaklarını adım adım iyi mi çıktıklarını okursunuz. O anlatılarda ola ki geriye gidişler, başarısızlıklar yer alırsa, bu anlar, çabucak daima, kişinin kendi kusurları sebebiyle değil, şanssızlıklar, makus niyetli rakipler, hakemler, yöneticiler, antrenörler, iş bilmez hekimler ve kendisini çekemeyen kadro arkadaşları yüzünden meydana gelir. Anlatıdaki kişi, bütün muarızlarını tek tek alt ederek sonunda zafere ulaşan “süper kahraman” olarak betimlenir. Son dakikada golü atarak ya da kaleye giren topu çizgiden çıkararak ekibini sırtlamış, vasıtası ile kupalar kaldırılmış ya da kulüp, küme düşmekten kurtulmuştur.

Ergin Keleş’in, Bağlantı Yayınları tarafınca yayımlanan ‘Nasıl Yıldız Olunmaz?’ otobiyografisi, üstte makus örneklerini verdiğimiz anlatılara hiç benzemeyen bir metin. Alışılmışın bilakis, bir gölge muharririn gölgesi düşmemiş bu kitaba. Yani Ergin Keleş yazmış tamamını. Tahminen de bu içtenliğin bir kararı olarak kitap, ancak başarılara odaklanmıyor, çıkış ve inişleri aleni yüreklilikle bir bütün olarak anlatma kederinde. Kıssasında çuvaldızı ancak diğerlerine değil, kendisine de batırıyor. Olaylara geniş pencereden bakarak, sevinçli, şen şakrak, mizahi lisanıyla dikkat çekiyor.

Nasıl Yıldız Olunmaz? , Ergin Keleş, 190 syf., İrtibat Yayıncılık, 2022.

Otobiyografi okuyoruz madem, şunu sormak ve cevaplamak kaide oldu: Ergin Keleş kimdir? 1987 senesinde Trabzon’da, Trabzonspor’un başrolde oynadığı sahneden yavaş yavaş geriye çekildiği, o bildiğimiz duraklama periyodunda doğmuş. Her Trabzonlu anne ve babanın içten içe seslendirdiği, “Benim oğlum Trabzonspor’u yeniden ayağa kaldıracak, o beklediğimiz yeni Ali Kemal, yeni Dozer Cemil olacak” hayaliyle büyütülmüş. Günü geldiğinde, dokuz yaşında, Trabzon Lisesi’nin bahçesinde grubun seçmelerine katılmış. Başarılı olmuş, miniklerden sonra genç takım ve devamında A ekibe kadar yükselmiş. Trabzonspor’da oynama hayalini gerçekleştirmiş. Kendi yaş kategorisinde genç milli gruba seçilmiş; goller atmış, sonradan üst düzen meslek meydana getirecek Nuri Şahin, Arda Turan suretiyle oyuncularla beraber top koşturmuş. 2005 yılında, şimdi on sekiz yaşındayken, Türkiye’de meydana getirilen Meridyen Kupası’nda Fransa Ulusal Takımı’ndan iki oyuncuyla beraber beşer gol atarak, gol krallığını paylaşmış. Turnuvanın diğer gol hükümdarları Karim Benzema ve Jérémy Menez, mesleklerinde adım adım ilerleyip üst düzen gruplara tırmanırken Ergin Keleş beklenen patlamayı bir türlü gerçekleştirememiş. Kitapta bu makûs yazgısını şu laflarla özetliyor: “Çok kısa bir mühlet sonra Karim Benzema Real Madrid’e gidecek, bense Tofaş Kartal marka bir otomobilin art koltuğunda, Akçaabat Sebatspor ile kiralık anlaşmak suretiyle yola çıkacaktım…”

Sonrası, aradığını bulamadığı, bocaladığı ama katiyen pes etmediği bir periyottur: Tam on beş değişik kulüpte, kimisinde yarım dönem, kimisinde bir iki yıl mühletlerle forma giyiyor. Ekip arama, öbek bulma, takıma girme uğraşı, şampiyonluklar yaşama, alt liglere düşme, maç ve kamp anıları, sevinçler, hayal kırıklıkları… Yaşananlardan biriktirilen hatıra kırıntıları sancılı bir gelişme ve olgunlaşma sürecidir birebir vakitte.

Ergin Keleş, spor basınının sevilmiş olduğu tabirle bir “asi futbolcu.” Futbol jargonunda asilik, birazcık serkeşlik, kavgacılık, disiplin sevmezlik, gece ömrüne meyili olan topçular için kullanılır. Onun asiliğinin bir istikameti bu. Evet gençken bir periyot, kendisinin de cümbüşe, gece ömrüne daldığını, içki içtiğini aleni yüreklilikle itiraf ediyor. Meğer etkin futbolculuk yıllarında disiplin içinde yaşamanız, beslenmenizden başlayarak uykunuza kadar her şeye dikkat etmeniz gerekir. Kurallara uymamanız durumunda bunun bedelini formsuzlukla, sakatlıklarla, takım dışı kalmalarla ödersiniz. Hakikaten Keleş de, birazcık karakteri icabı bu türlü yaşamış ve bedelini de ödemiş.

Öbür yandan onun asiliğinin diğeri bir istikameti daha var: Kişi, yaşamın çabucak her alanında kendisinden kuvvetli insanlara karşı takındığı tutumlarda karakterini kesinlikle eder denilir ya, işte o manada da asi karakterde birisi. Karşısındaki kim olursa olsun, kulüp liderinden yöntem yöneticisine kadar, kelamını sakınmayan, hakkını yedirmeyen, çatır çatır niyetini korumak için çaba sarfeden bir ademoğlu. Futbola adım atarken, önüne konan boş mukaveleyi imzalamaması, alanda maç oynanırken kendisine, ailesine küfreden tribüne posta koyması, beğenmediği yiyecek sebebiyle aşçıyı azarlayan kadro arkadaşını uyarması, şövalye soylusu bir tarafının bulunduğunu gösteriyor. Genç yaşta edinmiş olduğu bu tavır, yaşamının temel düsturu haline gelmiş. Lisanını tutamaması nedeniyle; itaate, ezmeye, ağabeyliğe, kulislere, ahbap çavuş ilgilerine dayanan futbol dünyasında, bir nevi berbat erkek -takımda tertibi bozan futbolcu- olmuş.

‘Nasıl Yıldız Olunmaz?’ eşit, adil, yapan bir futbol âlemini yerleştirebilmek için daha ne kadar oldukça yol almamız icap ettiğini bizlere gösteriyor. Cangılda açmış olduğu patika pek kıymetli diye düşünüyorum.