Amasra Maden Faciasında TTK Yüzde 100 Kusurlu Çıktı

Bartın’ın Amasra ilçesinde TTK’ya ait müessesede 14 Ekim 2022’de gerçekleştirilen ve 43 madencinin ölümüyle sonuçlanan faciaya ilişkin; yedisi tutuklu 23 sanığın Bartın 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılandığı davanın dosyasına; faciada hayatını yitiren işçilerden Aziz Köse’nin ailesinin TTK aleyhine açmış olduğu davada verilen bilirkişi tutanağı girdi.

Köse’nin ailesinin TTK aleyhine Zonguldak 2. İş Mahkemesi’nde maddi ve manevi tazminat talebiyle açmış olduğu davada; bir iş güvenliği uzmanı, üç maden mühendisinden oluşan bilirkişi heyeti, 7 Temmuz 2023 tarihindeki raporunda TTK’yı faciada yüzde 100 kusurlu buldu.

Bilirkişi heyeti, raporlarının netice ve düşünce bölümünde 43 madencinin yaşamına mal olan ihmaller zinciri şu şekilde açıkladı:

“. ATİM’de ocak havasının derinlere indirilmesi ve havalandırmasının iyileştirilmesi için lüzumlu yatırım ve iyileştirme projelerinin hayata geçirilemediği, bunun için artı 40/ eksi 250 kuyu derinleştirilmesinin yapılamadığı, bu sebeple kazanın meydana gelmesinde kifayetsiz ve etkisiz havalandırma sisteminin mühim rol oynadığı;

Eksi 300 ve 350 katına indirilen havanın fakat ikincil havalandırma pervanelerini çalıştırmaya yetebileceği bu sebeple işletme üretim bölgelerinden -ayaklardan- geçen hava miktarının ve artı 40 ana aspiratörden emilen havanın kifayetsiz kaldığı, buna bağlı şeklinde de taban yollarındaki metan konsantrasyonunun sıklıkla ve uzun soluklu alarm seviyelerini aşmış olduğu, bazı zamanlar alt patlama sınırını geçtiği;

. Ocakta kafi oranda ikincil pervane bulunmuş olduğu fakat ikincil pervanelere gelen havanın kifayetsiz olduğu bu sebeple metan birikmelerinin önlenemediği, ayaklarda ve bacalarda meydana getirilen test sondajlarının kifayetsiz olduğu;

– Taban yollarında su barajları ve taştozu barajlarının oluşturulduğu fakat etkinliğinin kafi olmadığı;

. İşçilere İş Güvenliği Eğitimlerinin verildiği ve Acil Durumlara Yönelik Tatbikatların yaptırıldığı fakat patlamanın şiddetinden işçilerin çoğunun OFK maskelerini takmaya vakit bulamadıkları;

“TAVSİYE VAR, YAPTIRIM YOK”

. Maden işletmesinde meydana getirilen test faaliyetleri kararında hazırlanan raporlarda; yer yer havalandırma, metan drenajı, kömür tozu ile savaşım ve aynısı mevzularda belirleme ya da iyileştirmeye yönelik tavsiyelerde bulunulduğu, fakat işletmeye rastgele bir yaptırım uygulanmadığı, gereksinim duyulan personelin sağlanmasında etkin/hızlı çözümlerin üretilememiş olduğu;

Tüm bu sebepler hep beraber değerlendirildiğinde; Amasra Cumhuriyet Başsavcılığı tarafınca aldırılan 31 Ekim 2022 tarihindeki bilirkişi tutanağı ile 6 Aralık 2022 tarihindeki ek bilirkişi raporunda belirleme edilen hususlara yer yer katılmakla birlikte, kazanın meydana gelmesine neden olan hususların bir tüm olarak değerlendirilmesi gerektiği dolayısı ile bu noktada sorumluluğunun kişilere mal edilemeyeceği, sonuçta TTK Genel Müdürlüğü’nün kazanın meydana gelmesinde 100 kusurlu olduğu, kazanın oluşumunda kaçınılmazlık faktörünün bulunmadığı, kanaatine varılmış olup, İş bu Bilirkişi Raporumuzu Sayın Mahkeme’nizin takdirlerine saygıyla arz ederiz.”

Bilirkişiler TTK’yı yüzde 100 kusurlu bulmasına karşın, TBMM’de Amasra maden faciasındaki ihmalleri inceleme için kurulan komisyonda TTK’nın “ihmali olmadığını savunan” TTK Genel Müdür Yardımcısı Muharrem Kiraz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasının bulunmuş olduğu 14 Eylül 2023 tarihindeki Resmî Gazete’de gösterilen karar ile TTK Genel Müdürlüğü’ne atanmıştı. Kiraz, komisyonda faciaya dair “Öngörümüz, kendi incelemelerimizle birlikte, havalandırmadan kaynaklanan bir kaza olmadığı” demişti.