Arap basını krizi böyle gördü: Boğaz çeteleri

ODATV ÇEVİRİ

Hayat pahalılığı krizinin ortasında yükselen kiralar Türkiye’de sertliği körüklüyor.

Türkiye’de kira artışları o denli terfi etti ki, ev sahipleri ile kiracılar içinde şiddete yol açtı; medyada bulunan haberlerde 11 ölüm ve 46 faydalanma olduğu bildirildi.

Cengiz Orsel, Ankara’daki ahşap oyma atölyesinin çatısına, ev sahibinin astronomik kira artışını her insanın öğrenmesi için bir tabela astı.

Aylık 3 bin 200 lira yerine “Bu dükkan için 25 bin lira kira isteniyor” yazıyordu tabelada.

Bahçeşehir Üniversitesi’nin ağustos ayında yayınladığı araştırmaya göre kiralar geçen sene takribi yüzde 121 oranında arttı.

Ankara ve İstanbul gibi büyük şehirlerde ise yüzde 188’e varan artış yaşandı.

20 senedir kirasını aralıksız ödediğini söyleyen Orsel, dükkanını kapamak zorunda kalmaktan korkuyor:

“Sesimi duyurmak istiyorum. Bu tür talepler insanları birbirlerini bıçaklama noktasına kadar şiddetin eşiğine itecektir” diyor ve ekliyor “Bunu ödeyemem. Ama bu mahalleyi terk etmek zorunda kalırsam işimden de vazgeçmem gerekecek.”

Türkler, 2019’un ikinci yarısından bu yana senelik enflasyonun yüksek çift haneli seviyelerde kalması sebebiyle daha da ağırlaşan bir hayat maliyeti kriziyle karşı karşıya.

Enflasyon ağustos ayında yüzde 60’a yaklaştı fakat bağımsız ekonomistler, tüketici fiyat artışlarının aslında minimum yüzde 128’e ulaştığını söyleyen resmi sayılara karşı çıkıyor.

TAHLİYE TEHDİTLERİ

Hükümet, mesken kira artışlarını hane halkı için yüzde 25 ile sınırladı ve bu tarz şeyleri işletmeler için resmi enflasyon oranıyla ahenkli hale getirdi.

Ancak uzmanlar, tedbirlerin sadece gerilimi artırdığını ve çoğu ev sahibinin, kiracıları tahliye etmek ve daha yüksek fiyatlar ödemeye hazır yenilerini bulmak için illegal olanlar da dahil olmak suretiyle çoğu yolu kullanmaya sevk ettiğini söylüyor.

İsminin açıklanmasını istemeyen bir emlakçının dediğine göre, birtakım ev sahipleri, İstanbul’un Boğaziçi semtindeki kiracıları terörize ederek evlerini terk etmeleri için çeteler kiraladı.

Geçen kış bir ev sahibi, kiracısını zorla tahliye etmek için kiracısının kapısını baltayla yıktıktan sonrasında mahalli medyada manşetlere çıktı.

Ankara’da avukatlık yapan Meliha Selvi, “Kiracılarla ev sahipleri arasındaki anlaşmazlıkların sayısında son yıllarda patlama yaşandı” diyor.

Türk medyasına göre bu senenin ilk altı ayında aşağı yukarı 47 bin tahliye davası ve illegal kira artışlarıyla alakalı 100 bin dava daha açıldı; bu sayı 2022 yılının aynı dönemine göre iki kattan fazla.

Selvi, “Kiracılar haklarının ihlal edildiğini görüyor ve ev sahipleri kriz sebebiyle haksızlığa uğradığını düşünüyor” diyor ve ekliyor “Hükümete hesap sormak yerine birbirlerini suçluyorlar.”

DEPREM SONRASI SEFALET

Ankara’da emlakçılık yapan Osman Çal, 6 Şubat’ta ülkeyi vuran, 50 binden fazla kişinin ölümüne ve milyonlarca kişinin güneydoğuda yerinden edilmesine neden olan yıkıcı depremin durumu daha da kötüleştirdiğini söylüyor.

Başkentin orta kesiminde iki ya da üç odalı bir dairenin aylık kirası bir yılda 2 bin – 2 bin 500 liradan, neredeyse yüzde 650’lik bir artışla aşağı yukarı 17 bin liraya çıktı.

Çal, zelzele bölgesinden insanların akın etmiş olduğu bir dönemde, “Ev sahipleri enflasyonun oldukça üstünde kira artışları istiyor” diyor.

Türkiye’yi tehdit eden mühim jeolojik fay hatlarının uzağında bulunan Ankara, ülkenin en güvenilir bölgelerinden biri olarak kabul ediliyor.

“Ev sahipleri kira sınırı sebebiyle haksızlığa uğramış hissediyorlar. Ancak bir memur, bir emekli ya da asgari ücretli bir çalışanın maaşları bu kadar artmadı ve mevcut kiraları ödeyemiyor” diyerek aradaki uçurumun altını çiziyor Çal…

Deprem sonrası tekrar inşa çabalarına karşın makul fiyatlı mesken sıkıntısı devam ediyor.

“Geliştiriciler toplumsal konutlar yerine karlı lüks konutlar inşa etmeyi tercih ediyor ve hükümet buna izin veriyor” dedi.

Şu anda net asgari aylık ücret 11 bin 400 lira.

Depremden sonrasında maksimum ziyan olan bölge olan Hatay’dan taşınan Meryem Altunlu, ne kadar kira ödemek zorunda kalabileceğinden kaygı ediyor:

“Zaten 13 bin lirayı zorlukla ödüyorum. Ev sahibi yüzde 25’in üstüne çıkmak isterse ayrılmak zorunda kalacağım. Nereye gideceğimi bilmiyorum.”