Borsa caiz mi, helal mi? Diyanet’e göre borsaya girmek caiz midir?

Borsa genel olarak, çoğu değişik firmanın pay senetlerinin alınıp satılmış olduğu bir piyasadır. İslam hukukunda, bir yatırım ya da finansal prosedür helal ya da haram olarak değerlendirilirken birtakım prensipler göz önünde bulundurulur. O halde Borsa caiz mi, helal mi? Diyanet’e göre borsaya girmek caiz midir? Detaylar haberimizdedir…

BORSA CAİZ Mİ, HELAL Mİ?

İslam hukukuna göre ürem (riba) haramdır. Dolayısıyla, ürem içeren finansal işlemler ve yatırımlar caiz değildir. İslam hukukunda vurgunculuk (gelecekteki belirsizliklere dayalı kar elde etme amacıyla meydana getirilen işlemler) ve kumar haram kabul edilir. Bu nedenle, pay senetlerini satın alırken ya da satarken sadece şansa dayalı bir beklentiyle değil, sağlam çözümleme ve mantıklı kararlarla davranmak önemlidir.

DİYANET’E GÖRE BORSAYA GİRMEK CAİZ MİDİR?

Diyanet’in bu hususta açıklaması şu şekildedir: “Açığa satış işlemi, haiz olunmayan ana para piyasası araçlarının (hisse senedi gibi) satılmasını ya da satışına dair emrin verilmesini anlatım eder.Borsada belli hisselerin düşüşe geçeceğine inanan yatırımcıların başvurduğu bu yöntemde, fiyatı yüksek olan hisselerin satılması ve fiyatlar düştüğünde yeniden satın alınarak sahibine iade edilmesi üzere aradaki fiyat farkından hasılat elde edilmesi hedeflenir. İşlemin yapıldığı günden takas gününe (T+2) kadar olan süre içinde yatırımcının beklentisi (fiyat düşüşü) gerçekleştiği takdirde satılan pay senetleri piyasadan satın alınarak karşı tarafa teslim edilir ve prosedür sonlandırılmış olur. Ancak bu süre zarfında beklenti gerçekleşmediği takdirde, satılan pay senetlerinin takas günü bir halde teslim edilmesi gerektiğinden, bu miktardaki pay bir diğer kaynaktan borç üzere temin edilerek prosedür kapatılır.

İslam fıkhı açısından açığa satış işlemleri; haiz olunmayan hisselerin satışını mevzu edinmesi, hisselerin borç işlemlerine mevzu olabilecek mislî bir mal olmaması ya da borç olarak alınan hisseler karşılığında istek edilecek fazlalığın ürem yasağını ihlal etmesi nedeniyle caiz değildir.”

BORSA HARAM MI?

İslam hukukuna göre yatırım meydana getirilen şirketlerin faaliyetlerinin haram olmaması gerekir. Örneğin, içki üreten ya da domuz eti işleyen şirketlere yatırım yapmak caiz değildir. İslam hukukuna göre yatırım yaparken adil ve doğru bilgiye dayalı işlemler yapmak önemlidir. Yanıltıcı ya da manipülatif bilgiyle prosedür yapmak haramdır.

Borsa mevzusu İslam alimleri içinde değişik yorumlara haiz olabilir. Kimi alimlere göre borsa işlemleri makul koşullarda caiz olabilirken, bazıları bu işlemleri vurgunculuk ve kumar olarak değerlendirip haram sayabilir. Bu nedenle, borsada yatırım yapmayı düşünen bir kişi, kendi inancına makul bir fetva (dinî görüş) alarak ve doğru bilgiyle hareket etmelidir.

Gündem Haberler