Taliban Gözetim Ağı Kuruyor: ‘ABD ve Türkiye…’

İçişleri Bakanlığı Sözcüsü Abdul Mateen Kani, Reuters’e yapmış olduğu açıklamada, Kabil ve öteki yerlerdeki “önemli noktalara” odaklanmayı içerecek olan toplu kamera uygulamasının, tam anlamıyla uygulanması 4 sene sürecek olan yeni bir emniyet stratejisinin parçası bulunduğunu bildirdi.

İKİ GÜVENLIK HARİTASINDAN BİRİ ABD’DEN, DİĞERİ TÜRKİYE’DEN

Kani, “Şu anda emniyet uzmanları tarafınca tamamlanan ve uygulanması oldukça vakit alacak olan bir Kabil emniyet haritası üstünde çalışıyoruz. Elimizde hali hazırda iki harita var, biri önceki hükümet için Amerika tarafından, ikincisi ise Türkiye tarafınca yapıldı” dedi. Ancak sözcü, Türkiye’nin planının ne vakit yapıldığına dair detay vermedi.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Washington’un Taliban’la “ortaklık” yapmadığını ve “Taliban’a teröristlere güvenilir bir sığınak sağlamamanın kendi sorumlulukları bulunduğunu açıkça belirttiklerini” söyledi.

ÇİN’DEN DESTEK

Kani, Taliban’ın ağustosta Huawei ile potansiyel ağ ile alakalı “basit bir sohbet” yaptığını, fakat rastgele bir kontrat ya da net planlara ulaşılmadığını dile getirdi.

Bloomberg News, ağustosta Huawei’nin Taliban ile bir gözetleme sistemi kurma sözleşmesi konusu ile alakalı “sözlü anlaşmaya” vardığını, görüşmelere aşina bir şahsa dayandırarak bildirmişti. Huawei, bu ay Reuters’a yapmış olduğu açıklamada toplantı esnasında “herhangi bir planın görüşülmediğini” söylemişti.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü ise görüşmelerden haberdar olmadığını belirterek “Çin her vakit Afganistan’daki sulh ve tekrar yapılanma sürecini desteklemiş ve Çinli işletmelerin alakalı kolay iş birliğini yürütmelerini desteklemiştir” açıklamasında bulundu.

Taliban’a göre Kabil ve öteki şehirlerde merkezi denetim noktasından izlenen 62 binden fazla kamera var. Güvenlik için büyük oranda Batı liderliğindeki internasyonal güçlere bel bağlayan eski hükümete göre Kabil’in kamera sistemindeki son büyük güncelleme 2008’de yapıldı.

NATO liderliğindeki internasyonal güçler Ocak 2021’de kademeli olarak çekilirken, zamanın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Amrullah Salih, hükümetinin Kabil’in kamera nezaret sisteminde büyük bir güncelleme yapacağını ve 100 milyon dolarlık planın NATO birliği tarafınca desteklendiğini söylemişti.

HAK SAVUNUCULARI TEPKİLİ

Hak savunucuları ve diyet karşıtları, artan gözetimin sivil cemiyet üyelerini ve protestocuları hedef alabileceğinden kaygı ediyor.

Taliban tutuklamaları seyrek doğrulasa da Gazetecileri Koruma Komitesi, yönetimin ele geçirilmesinden bu yana minimum 64 gazetecinin gözaltına alındığını söylüyor.

Uluslararası Af Örgütü’nden Matt Mahmudi, “‘Ulusal güvenlik’ kisvesi altında kitlesel bir gözetleme sistemi uygulamak, Taliban’ın temel hakları ihlal eden acımasız politikalarını sürdürmesi için bir şablon oluşturuyor” dedi.

ELEKTRİK KESİNTİLERİ VE EKONOMİK DARALMA, PLANI SEKTEYE UĞRATABİLİR

Reuters’ın haberine göre; emniyet analistleri, planın kolay zorluklarla yüz yüze bulunduğunu söylüyor.

Afganistan’da günlük elektrik kesintileri, merkezi şebekeye bağlı kameraların derli toplu yayınlar sağlamasının pek olası olmadığı anlamına geliyor. Devlete ait elektrik sağlayıcısına göre Afganların yalnızca yüzde 40’ının elektriğe erişimi var.

Taliban ilaveten büyük bir ekonomik daralma sebebiyle ve geri istifa sonrası çoğu yardımın geri çekilmesinin sonrasında finansman bulmak zorunda.

Taliban yönetimi 2022’de senelik 2 milyar doların üstünde bir bütçeye haiz bulunduğunu ve bunun en büyük bileşeninin müdafaa masrafları bulunduğunu açıklamıştı.