“Çeltik” tarımından “çelik” saniyiine

Atatürk’ün talimatıyla zamanın Başbakanı İsmet İnönü tarafınca 3 Nisan 1937 tarihinde Karabük Demir ve Çelik Fabrikalarının (KARDEMİR) temelinin atılmasıyla geleceği değişen Karabük, bugün kuruluşunun 86. sene dönümünü kutluyor.

Atatürk’ün talimatıyla başlatılan milli sanayileşme hamlesi kapsamında 1930’lu yıllarda yapımına karar verilen demir ve çelik fabrikalarının yeri konusu ile ilgili zamanın Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak’ın “Düşman ordusunun top menziline düşmeyecek kadar içerlek, piyadenin ulaşamayacağı kadar kuytu, süvarinin dörtnala kalkamayacağı kadar sarp bir yerde kurulmalıdır” lafı üstüne Filyos Irmağı’nın kolları olan Soğanlı ve Araç çaylarının birleştiği arada geniş çeltik tarlaları üstünde temelleri atılan ve böylelikle Karabük’te çeltik tarımından çelik sanayiine dönülerek Türkiye’nin ilk ağır sanayii hamlesi başlatılmış oldu.

3 Nisan 1937’de temelleri atılan Karabük Demir ve Çelik Fabrikalarının 2 sene sonra 6 Haziran 1939’da faaliyete geçmesiyle beraber 13 haneli bir mahalle olan Karabük, göç alarak gelişmeye ve büyümeye başlarken, 25 Haziran 1939’da belediye teşkilatına kavuştu.

1941 senesinde Safranbolu ilçesine bağlı nahiye olan Karabük 3 Mart 1953 tarihinde 6068 sayılı kanunla Zonguldak’a bağlı bir ilçe haline geldi. Karabük, 6 Haziran 1995 gün ve 22305 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 550 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Çankırı’dan Ovacık ve Eskipazar ilçeleri ile Zonguldak’tan Eflani, Safranbolu ve Yenice ilçelerinin birleştirilmesiyle Türkiye’nin 78. ili oldu.

Çeltik tarımından çelik sanyiine

Türkiye’de ağır demir sanayinin kurulmasına dair kanunun kabul edilmesiyle beraber demir çelik sanayinin kurulması için 1925 senesinde incelemeler başlatıldı. Amerikalı iktisatçılar ve Rus kurulu incelemeleri ile Sümerbank ve Erkan-ı Harbiye mümessillerinden bir heyet çalışmaları sonrası demir çelik endüstri kuruluş yeri için maden kömürü havzasına yakın olan Karabük seçildi. 3 Nisan 1937’de zamanın Başbakanı İsmet İnönü tarafınca Zonguldak’ın Karabük köyünde Filyos Irmağı’nın kolları olan Soğanlı ve Araç çaylarının birleştiği arada geniş çeltik tarlaları üstünde atılmış ve böylelikle Karabük’te çeltik tarımından çelik sanayiine dönülerek Türkiye’nin ilk ağır endüstri hamlesi başlatılmış oldu. İnönü ve Çakmak tarafınca 3 Nisan 1937’de temelleri atılan KARDEMİR, 10 Eylül 1939’da ilk Türk demirini üretti.

13 hanelik mahalleden 250 bin lafı geçen şehir

KARDEMİR, kurulmasıyla beraber Türkiye Cumhuriyeti’nin imarında mühim görevler üstlenirken, Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları (ERDEMİR) ile İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.’nin (İSDEMİR) kurulmasında rol oynaması sebebiyle “fabrika kuran fabrika” unvanını aldı. Kurulduğu günden itibaren istihdama sağlamış olduğu katkıyla beraber Karabük, 13 haneli mahalleden bugün 250 bin lafı geçen modern bir şehre büründü.

Yıllık 3 milyon ton çelik üretim kapasitesine haiz olan KARDEMİR, bölge ülkeleri arasındaki en büyük, ülkedeki tek ray ve tren tekeri üreticisi konumunda yer alıyor. Son yıllarda yapmış olduğu yatırımlarla müdafaa sanayii ve otomotiv alanına da yardımcı vermeye başlayan KARDEMİR, ağır profil ve kalın kangal üretiminde de ülkenin tek milli markası konumunda yer alıyor. – KARABÜK