Şarhöyük’te Kurtuluş Savaşı siperlerine ulaşıldı

Şarhöyük’te 1989’dan bu yana kazı çalışmaları sürüyor.

Geçen sene “Cumhurbaşkanı Kararlı Kazı” statüsüne alınan höyükte Anadolu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Ana Bilim Dalı tedris üyesi Doç. Dr. Mahmut Bilge Baştürk ve kadrosunun gerçekleştirdiği kazılarda Kurtuluş Savaşı’nda (1919-1922) kullanılan siperlere rastlandı.

Türk askerleri tarafınca kazıldığı belirleme edilen siperlerde 1915-1917 yıllarında üretilen cephane da bulundu.

Kazı Başkanı Doç. Dr. Baştürk, öteki ismi “Dorylaion” olan Şarhöyük kazılarının ilk kez 1989’da zamanın rektörü Yılmaz Büyükerşen’in girişimleriyle ve merhum Prof. Dr. Muhibbe Darga başkanlığında başlatıldığını belirterek, 2005’te ise Anadolu Üniversitesi’nin akademisyenlerinden merhum Prof. Dr. Taciser Tüfekçi Sivas tarafınca sürdürüldüğünü söyledi.

Şarhöyük’te çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Baştürk, şu şekilde konuştu:

“Eskişehir’in seneler içerisinde geçirdiği bütün kültürel tabakaları Şarhöyük’te görebiliyoruz. Şu anda milattan ilkin 5000 yıllarına kadar arkeolojik malzemeye ulaşabildik. Kalkolitik Dönem’e kadar gidebiliyoruz. Ova seviyesinde bölgede bulunan tek kalkolitik yerleşim. Çok kuvvetli Erken Tunç Çağı izleri var. Sonrasında Hitit, Frig, Klasik ve Helenistik Dönem oldukça kuvvetli bir halde temsil ediliyor. Bizans Kalesi ile Şarhöyük’te yerleşme bitiyor fakat eteklerinde yerleşme sürüyor. Şarhöyük, Kalkolitik Dönem’den başlayıp Türklerin Anadolu’yu fethine kadar uzanan süreçte kesintisiz bir yerleşime ev sahipliği yapmış bir bölge.”

“ANTİK DORYLAİON TEPESİ’NDE TÜRK SİPERLERİ”

Doç. Dr. Baştürk, Şarhöyük’ün Kurtuluş Savaşı esnasında Kütahya-Eskişehir Muharebeleri’nde kullanıldığını belirlediklerini söyledi.

Bölgedeki kazılarda birtakım bulgulara rastladıklarını dile getiren Baştürk, şu detayları verdi:

“Kurtuluş Savaşı’nda höyük üstünde açılmış siperleri, kullanılan cephanesi görmeniz mümkün. Bunları arkeolojik olarak kaydettik. Höyükte rastladığımız siperlerin Yunan arşivlerinde işgal kuvvetleri tarafınca çekilmiş fotoğraflarını bulduk. Fotoğrafın üstünde Yunanca ‘Antik Dorylaion Tepesi’nde Türk siperleri’ yazıyor. Bizim kazdığımız bölgedeki siperlerin fotoğrafını çekmişler. Siperlerin içerisinde Türk ordusunun değil Yunan askerlerinin kullandığı cephaneleri bulduk. Yunan ordusu bölgeyi ele geçirdikten sonrasında birden fazla mermi atıldığını belirleme ettik. Buradan Yunan ordusunun çatışarak çekildiğini anlıyoruz. Mühimmatları incelediğimizde 1915-1917 yılları imalatı bulunduğunu belirledik. Bu siperler, Çanakkale’deki tabyalar gibi değil, aceleyle açılmış siperler. Doğrudan toprağa kazılmış çukurlar şeklinde. Buraya siper kazılmasının sebebi ise bütün ovaya hakim bir tepe olması.”

ARKEOPARK PROJESİ DESTEK BEKLİYOR

Milattan ilkin 300’lü yılları içine alan Erken Helenistik Dönem’den kalma bölgeye yoğunlaştıklarını kaydeden Baştürk, bu aşamayı geçerek Geç ve Orta Frig ile Kral Midas’ın dönemine ve Hititlere dair ipuçlarına ulaşmayı hedeflediklerini vurguladı.

Şarhöyük’ün Anadolu arkeolojisi ve Eskişehir için önemine dikkati çeken Baştürk, şunları söyledi:

“Bölge, şehir merkezi tarafınca çevrelenmiş durumda. İyi korunmuş bir halde. Bu yüzden Eskişehir’in bütün tarihini Şarhöyük’te görmek mümkün. Höyüğün eteklerine yakın bir yerde arkeopark projesi geliştirdik. Tarih öncesinden Kurtuluş Savaşı’na kadar Eskişehir’in gelişiminin bütün aşamalarını görebileceğiniz bir arkeopark kurulması düşüncemiz var. Yerli ve yabancı turistler ile öğrencilerin Eskişehir’de yaşananları, höyük üstündeki mimarinin replikalarını görebileceklerini bir çabalama yapmayı amaçlıyoruz. Gerekli yardımcı verilirse bu projeyi hayata geçirmek istiyoruz. Şarhöyük’te 7 bin senelik kesintisiz bir hayat sürülmüş. Bu şimdiki verilere göre bir tarih fakat ova seviyesinin altında da tabakalarının bulunduğunu biliyoruz.” (AA)